خودروسازی محل برخورد هنر و صنعت است. هر خودرو بطور متوسط از 30000 قطعه تشکیل شده است. در دنیای مدرن خودرو یکی از چیزهاییست که بطور روزانه با آن سر و کار داریم و جابهجایی را برای ما آسانتر میکنند. مطالعه و دانش بیشتر در مورد لوازم یدکی ماشین ممکن است به درد خیلیها بخورد. اگر یک مکانیک، علاقمند به خودروها و و یا راننده هستید این راهنما برای شما نوشته شده است. لوازم یدکی ماشین و قطعات خودرو دارای بازار بزرگ و پویایی است. به همین دلیل در این مقاله به بررسی و راهنمایی شما برای انتخاب و خرید لوازم یدکی ماشین میپردازیم. این راهنما شامل مواردی نظیر انواع قطعات و لوازم یدکی، دسته بندی لوازم یدکی، نکاتی که باید در هنگام خرید لوازم یدکی خودرو در نظر گرفته شوند و بهترین روشهای انتخاب لوازم یدکی اصل برای خودروی شما است. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره لوازم یدکی ماشین تا انتهای این مطلب ما را همراهی کنید.
لوازم یدکی ماشین چیست؟
قطعات خودرو، اجزای تشکیل دهنده یک خودرو هستند و هریک وظایف مختلفی را برعهده دارند. این قطعات با اهداف مشخص طراحی و تولید شدهاند و در کنارهم باعث عملکرد صحیح خودرو، ایمنی و سایر امکانات دیگر میشوند.
لوازم یدکی ماشین، در نقطه مقابل، به قطعات تعویضی گفته میشود که درصورتیکه قطعات اصلی خودرو بدرستی عمل نمیکنند، مستهلک شدهاند و یا نیاز به تعویض دارند از این قطعات استفاده میشود. بطور کلی دسته بندی قطعات خودرو به شرح زیر است:
- قطعات موتوری: قطعات موتور خودرو شامل بلوک موتور، سیلندر، سر سیلندر، واشر سرسیلندر، پیستونها، میل لنگ و میل بادامک هستند. موتور مانند قلب خودرو است و با تبدیل سوخت به انرژی مکانیکی نیروی محرکه برای حرکت خودرو را تامین میکند.
- سیستم انتقال قدرت: سیستم انتقال قدرت خودرو شامل گیربکس، کلاچ و مبدل گشتاور میباشد. از دیگر قطعات این دسته، دیفرانسیل و اکسلها هستند. سیستم انتقال قدرت همانگونه که از نامش پیداست وظیفه انتقال نیروی تولید شده در موتور به چرخها را بر عهده دارد.
- قطعات سیستم تعلیق و جلوبندی: سیستم تعلیق خودرو شامل قطعاتی نظیر کمک فنرها، توپی سر کمک فنر، طبق، میل تعادل، سگدست و… را شامل میشود. سیستم تعلیق خودرو سواری نرم، پایداری و فرمان پذیری خودرو را تضمین میکند.
- سیستم ترمز: قطعات سیستم ترمز خودرو شامل لنت ترمز، کالیپر ترمز، روتورها و دیسک ترمز را شامل میشود. اسیستم ترمز وظیفع کاهش سرعت و توقف خودرو را برعهده دارد.
- قطعات برقی خودرو: قطعات برقی خودرو شامل باتری، دینام، موتور استارت، وایرها، سنسورها و استپر موتور و سایر سیستمهای کنترلی خودرو هستند.
- سیستم خنک کننده و گرمایش خودرو: قطعاتی نظیر رادیاتور، واتر پمپ و فنها وظیفه تنظیم دمای موتور را برعهده دارند.
لوازم یدکی ماشین، قطعات و تجهیزاتی هستند که برای تعمیر و نگهداری خودروها استفاده میشوند. این لوازم شامل انواع قطعات مکانیکی، الکتریکی و الکترونیکی میشود که به دلیل خرابی، پایان یافتن عمر مفید یا حوادثی نظیر تصادف و …، نیاز به تعویض یا تعمیر دارند.
مهمترین و پراستفادهترین لوازم یدکی ماشین شامل موارد زیر هستند:
- روغن موتور؛ وظیفه خنک سازی خودرو و روانکاری قطعات مکانیکی داخل موتور را برعهده دارد. در صورت کم بودن روغن در موتور یا استفاده از روغن موتور نامرغوب، احتمال سوختن موتور و تحمیل هزینه سنگین بر مالک خودرو وجود دارد. بنابراین بر روی مقدار و کیفیت روغن موتور خودروی خود حساس باشید.
- فیلترها؛ اعم از فیلتر روغن، فیلتر بنزین، فیلتر کابین و فیلتر کولر خودرو، وظیفه گرفتن آلایندگیهای سیالات (روغن موتور و بنزین ورودی به داخل موتور) و هوای ورودی به داخل خودرو را برعهده دارند.
- تسمهها؛ اعم از تسمه تایمینگ، تسمه کولر، واترپمپ و تسمه دینام که وظایف مختلفی را در خودرو برعهده دارند و در برخی خودروها، این تسمهها در هم ادغام شده و به صورت همزمان هرزگردهای مرتبط را میچرخانند.
- باتری ماشین؛ وظیفه تأمین برق موردیناز برای کارکردهای مختلف خودرو مانند چراغها، عملیات برقی مانند بالابر شیشهها و سیستم صوتی را برعهده دارد و خود، نیرو موردنیاز برای شارژ شدنش را از دینان خودرو تأمین میکند.
- ترمزها و لنتها؛ نقش اصلی را در کنترل و کاهش سرعت خودرو ایفا میکنند و تأثیر مستقیمی بر ایمنی خودرو و سرنشینان دارند. لنتها جزو قطعات مصرفی محسوب میشوند و رأس کیلومتر مشخص (متناسب با سیستم ترمز خودرو، نحوه رانندگی راننده و کیفیت لنتها) باید تعویض شوند تا ترمزگیری خودرو با مشکل روبرو نشود.
- لاستیکها؛ لاستیکها نقش مهمی در سیستم تعلیق و کیفیت سواری خودرو دارند. لاستیکها جزو لوازم یدکی ماشین محسوب میشوند و عمر مفید مشخص و محدودی دارند. در صورتی که عاجهای لاستیک یا تاریخ انقضای آن به اتمام برسد، باید نسبت به تعویض لاستیک اقدام کنید. رانندگی با لاستیک ضعیف و لاستیکی که تاریخ انقضای آن به اتمام رسیده است، میتواند خطرناک بوده و امنیت سرنشینان و خودرو را به مخاطره بیندازد.
- سیستمهای تعلیق و جلوبندی؛ شامل قطعات مکانیکی و الکترومکانیکی کوچک و بزرگ که نقش مؤثری در کیفیت رانندگی و عملکرد بهینه موتور، گیربکس و سایر قطعات خودرو دارند.
- سیستمهای الکترونیکی؛ شامل سنسور اکسیژن، سنسور دریچه گاز، و قطعات برقی که کارکرد الکترونیکی دارند. دادهها را از قسمتهای مختلف خودرو جمعآوری کرده و به کامپیوتر ماشین انتقال میدهند. این اطلاعات در تنظیم شرایط موتور و گیربکس نقش داشته و اطلاعاتی را از طریق صفحه آمپر، به راننده انتقال میدهند.
- قطعات بدنه؛ شامل چراغها، سپرها، گلگیرها، شیشهها، زه و قطعات بدنه خودرو مانند دربها، صندوق و کاپوت که اغلب در صورت تصادف و برخوردهای فیزیکی دچار مشگل شده و به تعویض نیاز پیدا میکنند.
دستهبندی لوازم یدکی ماشین
لوازم یدکی ماشین دستهبندیهای مختلفی دارد، چرا که خودروها دارای بیش از ۲ هزار قطعه هستند. قطعاتی که در کنار هم یک سیستم یکپارچه را به وجود میآوند و خرابی یک قطعه میتواند بر روی قطعههای دیگر تأثیر گذاشته یا کارکرد کل سیستم را دچار اختلال کند. لوازم یدکی ماشین را در حالت کلی میتوان در موارد مستقل زیر، دستهبندی کرد:
۱. لوازم یدکی موتور و سیستم انتقال قدرت
در این بخش، به بررسی لوازم یدکی مرتبط با موتور و سیستم انتقال قدرت خودرو یا همان گیربکس میپردازیم. گیربکس یا جعبه دنده، انرژی حاصل از محفظه احتراق موتور را به چرخها منتقل کرده و منجر به حرکت خودرو میشود. زمانی که شما دنده را درگیر میکنید، قدرت تولیدشده در محفظه احتراق به محورها منتقل شده و خودرو حرکت میکند.
لوازم موتوری و سیستم انتقال قدرت خودرو شامل قطعات زیر است:
- فیلتر روغن (oil filter)
- تسمه تایمینگ و دینام (Timing Chain)
- اویل پمپ (Oil Pump)
- واترپمپ (WaterPump)
- بلوک سیلندر (Cylinder Block)
- سیلندر (cylinder)واتر
- سرسیلندر (Cylinder Head)
- واشر سر سیلندر (Head gasket)
- بوش سیلندر (Cylinder Liner or Sleeve)
- پیستون (Piston)
- رینگ پیستون (Piston Ring)
- میل لنگ (Crankshaft)
- کارتر (Crankcase)
- سوپاپ
- میل سوپاپ یا میل بادامک
- شمع (Spark Plug)
- تسمه تایم (Timing Belt)
- فلایویل (Flywheel)
- شاتون (Connecting Rod)
- فنر سوپاپ
- پمپ روغن (Oil Pump)
- توربو شارژ (Turbo Charge)
- سوپر شارژ (Super Charge)
- موتور استارت
- سوپاپ پی سی وی
- کلاچ و متعلقات
- چرخدندهها، شفتها و بلبرینگ داخل گیربکس
- میل گاردان
- دیفرانسیل
- مجموعه پلوس شامل سرپلوس، مشعلی و سه شاخه پلوس، میله پلوس و گردگیرها
مهدی حساوی